การมัดย้อมผ้าด้วยเปลือกไม้โปรงแดง “บ้านปากคลอง”
การมัดย้อมผ้าด้วยเปลือกไม้โปรงแดง “บ้านปากคลอง”
การมัดย้อมผ้าด้วยเปลือกไม้โปรงแดง “บ้านปากคลอง”
ประวัติผ้าทออ่างศิลา-บ้านปึก สมเด็จพระศรีสวรินทรา บรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ลวดลายผ้าโบราณ ช่างทอผ้าอ่างศิลา บ้านปึก-อ่างศิลา มีชื่อเรียกว่าดั้งเดิมว่า “ผ้าทออ่างหิน” มีความเป็นมาตั้งแต่สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3) เชื่อกันว่าการทอผ้าที่นี่ส่วนหนึ่งได้รับการถ่ายทอดจากกลุ่มมิชชันนารีอเมริกัน และมีการเล่าสืบต่อกันมาอีกว่า มีหญิงสาวชาวอ่างศิลาได้ติดตามเจ้านาย เข้าไปในพระราชวังป็นเป็นครูผู้สอนการทอผ้าให้กับชาววังในสมัยนั้น มีหลักฐานว่าผ้าทรงพระมหากษัตริย์บางผืนก็ทอไปจากอ่างศิลาและจันทบุรี ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่
ผ้าทอคุณย่าท่าน ผ้าทอมือโบราณสมัย ร.5 ที่เกิดจากพระราชดำริของสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ให้อยู่คู่กับตำบลบ้านปึก และจังหวัดชลบุรี ตามกระแสรับสั่งสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ที่ทรงต้องการให้มีการอนุรักษ์ผ้าทออ่างหิน จนเป็นสินค้าขึ้นชื่อในปัจจุบัน ชาวบ้านหมู่ 2 ตำบลบ้านปึก ซึ่งผู้เฒ่าผู้แก่ในพื้นที่ได้ช่วยกันอนุรักษ์วิธีการทอผ้าโบราณสืบต่อกันมานานกว่า 20 ปี ด้วยหวังสืบสานตำนานผ้าทออ่างหิน ให้อยู่คู่กับตำบลบ้านปึก และจังหวัดชลบุรีตามกระแสพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดานฯ สยามบรมราชกุมารี
ขั้นตอนการทอผ้า (อ่างศิลา-บ้านปึก) 1. การย้อมด้าย 2. การตากด้าย 3. การขยำข้าวสุก (แบบโบราณ) 4. การหวีด้าย 5. การกรอด้าย 7. การสืบด้าย 6. การค้นลาย 8. การทอผ้า ข้อมูลจาก:
เครื่องจักสานพนัสนิคม เครื่องจักสานพนัสนิคม เป็นการจักสานไม้ไผ่ที่เกิดจากภูมิปัญญาที่ผสมผสานระหว่างเผ่าพันธุ์ ลาว ไทย จีน ในเมืองพนัสนิคม การเตรียมเส้นตอกสานและการจักสานผลิตภัณฑ์ไม้ไผ่ด้วยมือที่สืบทอดกันมาจนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น โดยการจักสานผลิตขึ้นในอำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี ลักษณะของสินค้าลวดลาย พิกุลร่วง พิกุลลายไทย พิกุลดาวล้อมเดือน พิกุลดอกบัว พิกุลลายดอกแหน รูปทรง เป็นจักสานที่ผลิตจากไม้ไผ่มีทั้งรูปทรงแบบดั้งเดิมหรือรูปทรงแบบประยุกต์ เช่น กระเป๋า ฝสชี ตะกร้า
การทอเสื่อจันทบุรี : วัตถุดิบและอุปกรณ์ วัตถุดิบ เสื่อจันทบุรีใช้วัตถุดิบ ๒ ชนิด คือ กกและปอกก กกเป็นพืชล้มลุกคล้ายหญ้า มีหัวคล้ายข่าแต่เล็กกว่า ปลายลำต้นมีดอกแต่แพร่พันธ์ุด้วยหัวด้วยแทงแขนงเป็นหน่อ กก
ประวัติการทอเสื่อจันทบุรี จันทบุรี เป็นหัวเมืองชายฝั่งทะเลตะวันออกของประเทศ สภาพทางภูมิอากาศอยู่ใกล้ทะเล โดยมีทั้งเขาสระบาปเขาสอยดอยกั้นไว้ระหว่างทะเลกับพื้นดินใหญ่ จึงทำให้ฝนตกค่อนข้างชุก อาชีพหลักดั้งเดิมของประชาชนก็คือการทำนา ทำสวนผลไม้ การทำประมง ปัจจุบันอาชีพสำคัญอีกชนิดหนึ่งคือการทำเหมืองพลอย และอาชีพดั้งเดิมอีกชนิดหนึ่งคือ การทอเสื่อ
การทอผ้า “ผ้าทอมือคุณยายหง่วน บ้านมาบหม้อ ชลบุรี” เครื่องมือที่ใช้ในการทอผ้า 1. กี่ เป็นโครงไม้รูปสี่เหลี่ยมสำหรับนำเอาอุปกรณ์ในการทอผ้า เช่น ฟืม ตะกอ ไม้โตงเตง ไม้หน้าหูก มาประกอบกันเข้าเพื่อทอผ้า กี่ 2. ฟืม ทำด้วยไม้ซกผสมไม้ไผ่ ทำหน้าที่กระทบเส้นด้ายให้แน่น ลักษณะยาวเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า
ผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือคุณยายหง่วน บ้านมาบหม้อ ชลบุรี ความเป็นมา ผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือคุณยายหง่วน เสมือนเป็นการสืบสานตำนานผ้าทอมือระหว่างบ้านปึก-อ่างศิลา เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น เดิมผ้าทอมืออ่างศิลาเป็นผ้าพื้นๆ ไม่มีลวดลาย คุณเชาวลี เลขาสมเด็จพระเทพฯ ท่านเล่าให้คุณยายหง่วนฟังว่า ครั้งสมัยสมเด็จ พระพันรัสสาอัยยิกาเจ้าท่านเสด็จมาประทับที่ตำหนักตึกแดงตึกขาว ท่านได้นำ คนในอ่างศิลาไปเรียนรู้การทอผ้าในวัง
ครกหินอ่างศิลา ประวัติความเป็นมา ศิลาประกอบด้วยหินอัดเป็นประเภทหินแกรนิตและหินทราย หินแกรนิตที่พบแทรกตัวขึ้นมาสลับระหว่างหินชัน ซึ่งพบมากตามแหล่งที่เป็นเขาติดกับฝั่งทะเล และจากการที่มีหินแกรนิตซึ่งมีสีขาวนวล, สีเหลืองอ่อนและมีความแข็งแกร่งจำนวนมากที่ตำบลอ่างศิลาทำให้เกิดอาชีพการทำครกหินและกลายเป็นสัญลักษณ์ของหมู่บ้านชาวประมงอ่างศิลา สภาพหมู่บ้านตำบลอ่างศิลาเดิมเรียกว่า “อ่างหิน” เนื่องจากมีอ่างหินขนาดใหญ่ตั้งอยู่ภายในหมู่บ้านอาชีพที่สำคัญของชาวตำบลอ่างศิลา นอกจากการทำประมงทางทะเล ทอผ้าแล้วอาชีพที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งก็คือ อาชีพแกะสลักหินเมื่อกล่าวถึง “อ่างศิลา” สิ่งแรกที่คนทั่วไปจะนึกถึงก็คือครกหิน เพราะครกหินเป็นสัญลักษณ์ของสินค้าพื้นเมือง ที่นำชื่อเสียงมาให้แก่ ชาวตำบลอ่างศิลาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันเนื่องจาก ครกหินอ่างศิลามีจุดเด่นอยู่ที่หินมีความแข็งแกร่ง ตำแล้วไม่เป็นทรายและมีสีขาวนวลหรือเหลืองอ่อน นอกจากการทำครกหินแล้วชาวตำบลอ่างศิลายังนำหินมาแกะ สลักเป็นรูปต่างๆ เช่นรูปเจ้าแม่กวนอิม พระพุทธรูป ซึ่งมีความสวยงามมากมีคนจีนอพยพและมาอาศัยอยู่ในตำบลอ่างศิลาซึ่งต้องการทำของต่างๆ เช่น