ผ้าทอคุณย่าท่าน
ผ้าทอมือโบราณสมัย ร.5 ที่เกิดจากพระราชดำริของสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ให้อยู่คู่กับตำบลบ้านปึก และจังหวัดชลบุรี ตามกระแสรับสั่งสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ที่ทรงต้องการให้มีการอนุรักษ์
ผ้าทออ่างหิน จนเป็นสินค้าขึ้นชื่อในปัจจุบัน
ชาวบ้านหมู่ 2 ตำบลบ้านปึก ซึ่งผู้เฒ่าผู้แก่ในพื้นที่ได้ช่วยกันอนุรักษ์วิธีการทอผ้าโบราณสืบต่อกันมานานกว่า
20 ปี ด้วยหวังสืบสานตำนานผ้าทออ่างหิน ให้อยู่คู่กับตำบลบ้านปึก และจังหวัดชลบุรีตามกระแสพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดานฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ต้องการให้ประชาชนร่วมกันอนุรักษ์ผ้าทออ่างหิน หรือ
ผ้าทอบ้านปึกอ่างศิลาที่มีมาตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ร.5 ให้อยู่คู่แผ่นดินไทย เมื่อ
วันที่ 19 มีนาคม 2556 ได้มีหนังสือจากโรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา ให้กำนันตำบลบ้านปึก อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี นำผ้าทอพื้นเมืองที่มีอยู่ไปให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทอดพระเนตร เมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินมายังโรงพยาบาลฯ โดยทรงทราบว่า ผ้าทอมือดังกล่าวมีมาตั้งแต่สมัยสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ซึ่งเป็นสมเด็จย่าของพระองค์ “ในครั้งนั้น คุณยายหงวน เสริมศรี ที่มีอายุกว่า 94 ปี และมีความรู้
ด้านการทอผ้าโบราณเข้าเฝ้า เพื่อกราบบังคมทูลเกี่ยวกับขั้นตอนต่างๆ ในการทอ ซึ่งพระองค์ทรงสนพระทัย
และฝากให้ช่วยอนุรักษ์ฟื้นฟูให้อยู่คู่จังหวัดชลบุรี จากนั้นผู้ว่าราชการจังหวัด และ ฯพณฯ สนธยา คุณปลื้ม
ก็สนับสนุนให้มีการอนุรักษ์ผ้าทอนี้”
โดยผู้ว่าราชการจังหวัดชลบุรี ได้มอบหมายให้สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดชลบุรี เข้ามาดูแลเกี่ยวกับ
การดำเนินงาน และเปลี่ยนชื่อ ผ้าทออ่างศิลาบ้านปึก เป็น “ผ้าทอคุณย่าท่าน” ซึ่งมีที่มาจากสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ที่ทรงริเริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ 100 ปีก่อน เมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินมาประทับ ณ ตำบล
อ่างศิลา“ต่อมา วันที่ 12 เมษายน 2556 ท่านราชเลขานุการในพระองค์ได้เดินทางมายังตำบลบ้านปึก
เพื่อดูวิถีชีวิตของชาวบ้าน และการอนุรักษ์ผ้าทอโบราณ และขนมไทยที่มีอยู่ในท้องถิ่น โดยได้ถ่ายภาพต่างๆ
เพื่อนำถวายแด่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ถือเป็นความปลาบปลื้มแก่ชาวบ้านปึก และชาวอ่างศิลาอย่างยิ่ง”ปัจจุบันตำบลบ้านปึกได้มีการจัดตั้งกลุ่มสตรีเพื่อนำผ้าทอดังกล่าวมาต่อยอดทำเป็นกระเป๋า
และตัดเป็นเสื้อออกขาย โดยได้มีการจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้การทอผ้าโบราณ หรือ “ผ้าทอคุณย่าท่าน”
ที่โรงเรียนวัดใหม่เกตุงาม เพื่อปลูกฝังให้เยาวชนในพื้นที่รู้เรื่องราวเกี่ยวกับการทอผ้า อนึ่ง “ผ้าทอคุณย่าท่าน” เป็นผ้าฝ้ายผสมโทเร ที่มีลวดลายโดดเด่นเฉพาะตัว คือ ลายไส้ปลาไหล-นกกระทา ที่คนในสมัยโบราณหากได้เห็นผ้าลายนี้แล้วจะรู้ได้ในทันทีว่า เป็นผ้าทอมือลายหิน ที่มาจากตำบลอ่างศิลา โดยได้รับการยกย่องว่าเป็นผ้าลายโบราณ ที่ปัจจุบันได้รับความสนใจจากคนในพื้นที่ต่างๆ จนทำให้มีคำสั่งซื้อเพื่อนำไปตัดเป็นเสื้อสำหรับสวมใส่จำนวนมาก ที่สำคัญยังราคาไม่แพงอีกด้วย
ข้อมูลจาก: ศูนย์สาธิตการผ้า ผ้าทอมือ บ้านปึก-อ่างศิลา ต.บ้านปึก อ.เมืองชลบุรี จ.ชลบุรี