ที่ว่าการอำเภอพนัสนิคม จ.ชลบุรี พ.ศ. ๒๕๐๑

ที่ว่าการอำเภอพนัสนิคม จ.ชลบุรี พ.ศ. ๒๕๐๑

พนัสนิคมมีชื่อเรียกอีกอย่างว่าเมืองพระรถ มีหลักฐานทางพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ว่า ในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เจ้าอนุวงษ์ เจ้าครองนครเวียงจันท์ได้แข็งเมืองและไม่ยอมขึ้นกับประเทศสยาม มีท้าวพญาบางคนไม่เห็นด้วยจึงได้อพยพครอบครัวเดินทางมาขอพึ่งพระบรมโพธิสมภาร สมเด็จพระนั่งเกล้าฯ ทรงโปรดให้รับไว้และจัดให้ออกมาตั้งภูมิลำเนาในเขตเมืองพระรถ แขวงเมืองชลบุรีต่อกับฉะเชิงเทรา ต่อมาเมื่ออยู่อาศัยกันหนาแน่นแล้ว ในปี พ.ศ.๒๓๖๔ ทรงโปรดให้ยกฐานะเป็นเมืองชั้นตรี มีชื่อเรียกว่าเมืองพนัสนิคม มีพระอินท์อาษา หัวหน้าชาวเมืองเวียงจันท์เป็นผู้สำเร็จราชการเมืองคนแรก และมีผู้สืบสกุลของพระอินท์อาษาเป็นผู้สำเร็จราชการเมืองอีก ๓ ชั่วอายุคน จนถึง พ.ศ.๒๔๔๗ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงปรับปรุงการปกครองราชอาณาจักรใหม่ เมืองพนัสนิคมได้ถูกยุบลงเป็นอำเภอพนัสนิคม