ชะคราม : พืชสมุนไพร

ชะคราม (Seablite) ชื่อวิทยาศาสตร์ : Suaeda maritime (L.) Dumort. เป็นวัชพืชล้มลุกขนาดเล็กในดินเค็ม มีชื่อเรียกตามท้องถิ่น คือ ชักคราม ส่าคราม ชั้วคราม ล้าคราม และล่าคราม พบทั่วไปตามชายฝั่งทะเลที่น้ำเค็มขึ้นถึง ขึ้นอยู่บริเวณนาเกลือและตามป่าชายเลน เป็นวัชพืชที่มีประโยชน์ นิยมนำใบอ่อนมาประกอบอาหาร เช่น แกงคั่วปูใบชะคราม แกงส้มใบชะคราม แกงจืดใบชะคราม ไข่เจียวใบชะคราม ยำใบชะคราม เป็นต้น 
การแพร่กระจายชะคราม ชะครามเป็นที่พบได้เฉพาะตามพืชชายทะเลที่มีการแพร่กระจายในทุกประเทศทั่วโลกทั้งเอเชีย ยุโรป อเมริการ และแอฟริการ ส่วนประเทศไทย พบได้บริเวณแถบจังหวัดที่มีพื้นที่ติดกับทะเลทางภาคตะวันออก และต่อเนื่องมาจนถึงภาคกลางและภาคใต้ ซึ่งจะพบเติบโตตามพื้นที่โล่งดินเค็มถัดจากแนวป่าโกงกางหรือชายทะเลออกมา อาทิ ชายป่าโกงกางและนาเกลือ เป็นต้น
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ชะครามเป็นพืชล้มลุกหลายปี มีลำต้นแตกกิ่งเป็นทรงพุ่มขนนาดเล็ก ลำต้นสูงประมาณ 0.3-1.5 เมตร โคนต้นแตกกิ่งตั้งแต่ระดับล่างของลำต้น ลำตันอ่อนมีสีเขียว เมื่่อแก่เต็มที่จะมีสีน้ำตาลอมแดงเรื่อ ผิวลำต้นเป็นตุ่มแผลจากรอยร่วงของใบ ลำต้นอ่อนมีลักษณะฉ่ำน้ำ หากแก่เต็มที่จะกลายเป็นเนื้อไม้อ่อน ส่วนรากของชะคราม ประกอบด้วยรากแก้วที่แทงลึกลงดินในแนวตั้งและรากแขนงที่ค่อนข้างแทงออกตามแนวขนานกับพื้นดิน และพบรากอากาศแทงออกโคนลำต้น
ใบชะคราม จัดเป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยว ใบแทงออกเป็นใบเดี่ยวๆ ตามความยาวของกิ่ง ใบมีลิ้นใบเป็นแผ่นบางๆ สีน้ำตาลอ่อน แผ่นใบมีลักษณะทรงกระบอกเกือบเป็นรูปทรงกลม เรียวยาว และมีลักษณะอวบน้ำ ส่วนปลายในแหลม ใบอ่อนสีเขียวอ่อน ต่อมาที่เจริญเต็มที่จะมีสีเทาเงินอมเขียว เมื่อต้นแก่เต็มที่ขนาดใบยาวประมาณ 2-5 เซนติเมตร กว้างประมาณ 2-5 มิลลิเมตร
ดอกชะคราม ออกดอกเป็นช่อแขนงบริเวณปลายกิ่ง ความยาวของช่อดอกประมาณ 5-15 เซนติเมตร แต่ละแขนงมีดอกย่อยเกาะกันเป็นกระจุก 3-5 ดอก ซ้อนกันตามความยาวของก้านช่อดอก ดอกย่อยแต่ละดอกมีขนาดเล็ก ขนาดประมาณ 2.5-3 มิลลิเมตร ประกอบด้วยกลีบดอก 5 กลีบ กลีบดอกอ่อนมีสีเขียวอมเหลือง กลีบดอกแก่มีสีแดงเรื่อ
ผลชะคราม มีขนาดเล็ก ทรงกลม ขนาดผลประมาณ 2 มิลลิเมตร เปลือกผลอ่อนมีสีเขียวอมน้ำตาล ผลแก่มีสีน้ำตาล ด้านในผลประกอบด้วย เม็ด 1 เมล็ด ที่มีลักษณะกลมแบน ยาวประมาณ 0.5-0.8 มิลลิเมตร เปลือกเมล็ดมีสีน้ำตาล และเป็นมันวาว เมื่อเมล็ดแก่จะแตกออกเป็น 2 ซี่ ซึ่งด้านในจะมีเมล็ดย่อยจำนวนมาก
สรรพคุณชะคราม
         1.  ใบของชะครามช่วยขับปัสสาวะ รักษาโรคหนองใน รักษาโรคคอพอก กระตุ้นระบบประสาท บำรุงสายตา แก้อาการตามัว รักษากลากเกลื้อน แก้อาการผื่นคัน ลดอาการบวมของแผล ลดอาการปวดจากแมลงกัดต่อย รักษารากผม แก้ผมร่วง
         2.  รากของชะคราม ใช้เป็นยาบำรุงกระดูกแก้พิษฝีภายในดับพิษในกระดูก แก้น้ำเหลืองเสีย ผื่นคัน แก้โรคผิวหนังและรักษาเส้นเอ็นพิการ
         3.  ลำต้นของชะคราม รักษารากผม แก้ผมร่วง

ข้อมูลจาก: วิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์ “บ้านปากคลอง” ตำบลคลองตำหรุ จังหวัดชลบุรี

Scroll to Top