ต้นกระวาน
ต้นกระวาน เป็นพืชล้มลุกมีเหง้าใต้ดิน สูง 2-4 เมตร ใบเดี่ยวแคบยาว ดอกสีเหลือง/ขาวออกเป็นช่อจากเหง้า ผลกลมเปลือกเป็นพูมีกลิ่นหอมแรง ชอบที่ร่มและชื้นสูง พบมากในป่าดงดิบภาคตะวันออกและภาคใต้ของไทย เป็นสมุนไพร เครื่องเทศรสเผ็ดร้อน นิยมใช้ทำอาหารและเป็นยารักษาโรค
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และข้อมูลทั่วไป
- ลำต้น: เป็นเหง้าใต้ดิน มีกาบใบหุ้มซ้อนกันดูคล้ายลำต้น ตั้งตรงสูง 2-4 เมตร
- ใบ: ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนานยาว ปลายแหลม ผิวเรียบมัน
- ดอก: ช่อดอกออกจากเหง้าชูขึ้นเหนือพื้นดิน มีใบประดับสีเหลืองนวลหรือชมพูอ่อน ดอกสีเหลืองหรือขาว
- ผล: ผลสดกลมมีพู ผลแก่สีขาวนวลหรือเขียว ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก มีกลิ่นหอมฉุนคล้ายการบูร
- แหล่งที่พบ: ชอบที่ร่มรำไร ความชื้นสูง พบมากในเขตภาคตะวันออก (จันทบุรี) และภาคใต้
ประโยชน์และสรรพคุณ
อาหาร: หน่ออ่อนใช้รับประทานสด ทำแกงเผ็ด หรือผัด เมล็ดแห้งเป็นส่วนผสมเครื่องแกงหรือเครื่องเทศ (โดยเฉพาะแกงเขียวหวาน)
สรรพคุณยาไทย: เหง้าช่วยขับลม แก้ท้องอืด ผลและเมล็ดช่วยบำรุงธาตุ แก้โรคผิวหนัง ขับเสมหะ
หน่อกระวาน
หน่อกระวาน เป็นสมุนไพรและผักพื้นบ้านที่มีกลิ่นหอมและรสเผ็ดร้อนซ่า สรรพคุณหลักคือ
ช่วยขับลม แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียด บำรุงธาตุ นิยมนำมาประกอบอาหาร เช่น แกงป่า
ผัดเผ็ด หรือรับประทานสดคู่กับน้ำพริก ซึ่งมีสรรพคุณทางยาช่วยเจริญอาหารและขับพยาธิ