ประเพณีวิ่งควายประจำปี ๒๕๕๕

ประวัติความเป็นมา
         ประเพณีวิ่งควาย เป็นเอกลักษณ์ของจังหวัด ชลบุรี งานนี้จัดขึ้นหลังฤดูการไถนาเพื่อให้ควายพักเหนื่อยหลังการใช้งานอย่างหนัก และระหว่างรอการเก็บเกี่ยวชาวนาจะนำควายมา ชุมนุมกันเพื่อถือโอกาสมาพบปะสนทนากัน รวมทั้งการซื้อขายสินค้าที่ตลาดจนกลายมาเป็นการแข่งขันวิ่งควายขึ้น ปัจจุบันประเพณีวิ่งควายในเขตเทศบาลเมืองชลบุรีจะจัดขึ้นในวัน  ขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือน  ๑๑  อำเภอบ้านบึงจัดในวันขึ้น ๒๖ ค่ำ เดือน ๑๑ การจัดวิ่งควายในวัน ทอดกฐินประจำปีของวัดในวันนี้ นอกจากจะจัดให้มีการแข่งขันวิ่งควายแล้ว ยังมีการประกวดความงาม การประกวดสุขภาพของควาย

ป้ายประชาสัมพันธ์งานประเพณีวิ่งควายชลบุรี ปี พ.ศ. ๒๕๕๕
ชาวต่างชาติเที่ยวงานประเพณีวิ่งควาย

         ประเพณีวิ่งควาย เป็นประเพณีที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในวัน ก่อนออกพรรษา ๑ วัน เป็นประเพณีที่เป็นมรดก ตกทอดกันมาแต่บรรพชนถึงปัจจุบัน เพื่อเป็นการทำขวัญควายและให้ควายได้พักผ่อน จากงานในท้องนาเพื่อ ให้สอดคล้องกับความเชื่อที่ว่า หากปีใดไม่มีการวิ่งควายปีนั้นควายจะเป็นโรคระบาดกันมาก เพื่อแสดงรู้คุณต่อควายซึ่งเป็นสัตว์ที่จำเป็นในการประกอบอาชีพทำนา และเพื่อให้
ชาวบ้านมาพบปะสังสรรค์กัน ส่วนใหญ่การจัดงานในเขตเทศบาลเมืองชลบุรี และอำเภอบ้านบึง เดิมมีแต่คนในท้องถิ่นรู้จัก แต่ในปัจจุบันประเพณีวิ่งควายเป็นประเพณีประจำจังหวังชลบุรี ที่โด่งดังเป็นที่รู้จักกันไปทั่วทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ
         ในอดีตประเพณีวิ่งควาย เป็นประเพณีวิ่งควายที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อทางไสยศาสตร์ที่ว่าถ้าควายของ ใครเจ็บป่วย เจ้าของควายควรจะนำควายของตนไปบนกับเทพารักษ์ และเมื่อหายเป็นปกติแล้วจะต้องนำ ควายมาวิ่งแก้บน ฉะนั้น ในปีต่อๆ มาชาวบ้านก็นำควายของตนมาวิ่งเพื่อป้องกันการเจ็บป่วยเสียแต่เนิ่นๆ
         ส่วนความเชื่อในทางศาสนาพุทธนั้น เกิดจากการที่ชาวบ้านมา ชุมนุมกัน ที่วัดใหญ่อินทาราม จังหวัดชลบุรี เพื่อนำเครื่องกัณฑ์ใส่ ควายเทียมเกียวนมาพักที่วัด เพื่อจะรอการติดกันเทศน์ในเทศกาล เทศน์มหาชาติ ขณะที่รอเด็กเลี้ยงควายต่างก็นำควายของตนไปอาบน้ำที่สระบริเวณวัด
เมื่อต่างคนต่างพาควายของตนไปก็เกิดมีการประลองฝีเท้าควายเกิดขึ้น เพื่อทดสอบสุขภาพความแข็งแรงและการแข่งขันในระยะแรกๆ จึงเป็นเพียงการบังคับควายขณะวิ่งในระยะที่กำหนด และห้ามตก จากหลังควาย ต่อมาจึงเชื่อว่าการวิ่งควายได้มีการพัฒนา ขึ้นเรื่อยๆ มีการวิ่งรอบตลาด เมื่อถึงเทศกาลก่อนออกพรรษา ๑ วัน ชาวบ้านร้านตลาดต่างก็จะรอดูควายที่มาวิ่งมีการตกแต่งควายให้สวยงามและวิจิตรบรรจงมากขึ้นจนกลายเป็นประเพณีวิ่งควาย

         ส่วนขั้นตอนการวิ่งควาย ในปัจจุบันเจ้าของควายจะตกแต่งควายอย่างงดงามด้วยผ้าแพรพรรณดอกไม้หลากสี ตัวเจ้าของควายก็แต่งตัวอย่างงดงามแปลกตา เช่น แต่งเป็นชาวเขา ชาวอินเดียแดงหรือตกแต่งด้วยเครื่องทองประดับเพชรเหมือนเจ้าชายในลิเกละครที่แปลกตาแล้วนำควายมาวิ่งแข่งกัน โดยเจ้าของ เป็นผู้ที่ขี่หลังควายไปด้วย ความสนุกอยู่ที่ท่าทางวิ่งควายที่แปลก บางคนขี่ก็ลื่นไหลตกลงมา
จากหลังควายและคนดูจำนวนมากจะส่งเสียงกันดังอย่างอื้ออึง และมี การเพิ่มประกวดสุขภาพควายการประกวดตกแต่งควายทั้งสวยงาม และตลกขบขัน  กิจกรรมต่าง ๆ ในงานประเพณีวิ่งควาย                 

 ๑. การแห่ริ้วขบวนงานประเพณีวิ่งควายจากหน่วยงานต่าง ๆ

 ๒. การแห่ริ้วขบวนเกวียนกัณฑ์  ๑๓ กัณฑ์

  ๓. การประกวดตกแต่งควายประเภทสวยงาม/ ความคิด/ ตลกขบขัน

ประเภทสวยงาม

๔. การประกวดสุขภาพควาย พ่อพันธ์และแม่พันธ์  ลักษณะควายแม่พันธุ์ (สายพันธ์ชลบุรี)                   
     ๔.๑   ปากใหญ่  หน้ายาว  ตากลมโต (ปล้อน) หูเล็กทรงใบพูล                  
     ๔.๒ เขากางปลายโค้งเข้า  ร่องเขาถี่ (พาลีถี่)                  
     ๔.๓  คอใหญ่ตะหนอกล้นไปด้านท้าย                  
     ๔.๔  อกหลวม  มีคาดอก (ทาม) ๑-๒ ทาม                  
     ๔.๕  หนังดำ  หูดำ ท้องดำ  ขนห่าง  แข็ง                  
     ๔.๖  เต้านมดำ  หัวนมยาวพอเหมาะ                  
     ๔.๗  หางกลมเป็นปล้อง  หลวนก้น  พู่หางยาวเลยน่อง                  
     ๔.๘  ขายาวพอเหมาะ  ท้องใหญ่  หลังดุ้ง  พุงกาง (กะแฉง)  ขาตรงแข็งแรง กีบกลม  กะลาหรือกีบก้ามปู
     ๔.๙  ทรงลำตัวเป็นลักษณะสี่เหลี่ยมผืนผ้า

หมายเลขควายที่เข้าประกวดสุขภาพ
คณะกรรมการตรวจสุขภาพควาย

๕. การแข่งขันวิ่งควายรุ่นต่างๆ มีดังนี้
     ๕.๑ รุ่นใหญ่ฟันถ่ายมากกว่า  ๒  คู่
     ๕.๒ จิ๋วใหญ่ ฟันถ่าย  ๒  คู่
     ๕.๓ จิ๋วเล็ก อายุไม่เกิน  ๓ ปี
     ๕.๔ จิ๋วพิเศษ อายุไม่เกน  ๒ ปี
     ๕.๕ ซุปเปอร์จิ๋ว อายุมาเกิน  ๑๘  เดือน

ขั้นตอนการแข่งขันวิ่งควายชลบุรี 

       ๑.  เจ้าของควายต้องไปสมัครลงทะเบียนในแต่ละรุ่น มีด้วยกัน ๕ รุ่น     

ประเภทรุ่นต่าง ๆ ที่แข่งขัน

      ๒.  ควายที่เข้าแข่งขันจะมีหมายเลขประจำตัว

หมายเลขของควายที่ทำการแข่งขัน
การปล่อยควายจากเส้น START

      ๓.  สนามวิ่งควาย

เส้น FINISH
เส้น START (เริ่มต้น)

     ๔. การปล่อยควายวิ่งจากเส้นชัย

๖. น้องนางบ้านนา มีการประกวดน้องนางบ้านนา ทำให้ ประเพณีวิ่งควายมีกิจกรรมมากขึ้น ชาวเกษตรกรรมต่างก็พอใจ

รางวัลการประกวดน้องนางบ้านนา      
      ๑. รางวัลชนะเลิศ ได้รับเงินสด ๓๐,๐๐๐ บาท พร้อมสายสะพายและถ้วยรางวัล      
      ๒. รางวัลรองชนะเลิศอันดับ ๑ ได้รับเงินสด  ๒๕,๐๐๐ บาท พร้อมสายสะพายและถ้วยรางวัล      
      ๓. รางวัลรองชนะเลิศอันดับ ๒ ได้รับเงินสด  ๒๐,๐๐๐ บาท พร้อมสายสะพายและถ้วยรางวัล      
      ๔. รางวัลขวัญในสื่อมวลชน ได้รับเงินสด ๑๕,๐๐๐ บาท พร้อมสายสะพายและถ้วยรางวัล

ภาพจาก :  http:/ww.thaimiss.com/?p=14897 

        สำหรับปีนี้ (๒๕๕๕) ผู้ครองตำแหน่งน้องนางบ้านนา ได้แก่ น.ส.วธิดา ไชยศรี(น้องเมย์) คว้าเงินรางวัล สามหมื่นบาทไปครอง 

๗. การละเล่นและการแข่งขันกีฬาไทยพื้นบ้าน อาทิ ตะกร้อลอดห่วง  มวยไทย ยิงเป้าด้วยหนังสติ๊ก การเล่นปริศนาคำทาย (ทายโจ๊ก) การปีนเสาน้ำมัน  

การเล่นปริศนาคำทาย (ทายโจ๊ก)
การปีนเสาน้ำมัน
ตะกร้อลอดห่วง
ยิงเป้าด้วยหนังสติ๊กจ๊ก)
ผู้เข้าแข่งขันรอคิว

ข้อมูลจาก: http://www.thaigoodview.com/

Scroll to Top